主要用於考試作弊，當場記下不體面文字或不想讓人看懂你在記甚么的場合。
元音/Vokale:
| Deutsche Aussprache/德語發音 | Beschreibung 描述 |
|
| Uigurisches Buchstabe 維吾爾語字母 | Anfang字頭形 | Mitte字中形 | Ende字尾形 | Beispiel Deutsch德文例詞 | Uigurisches Deutsch維文書寫 |
| a lang | a 長音 |
|
| اّ | اّب | باّب | باّ | Staat | شتاّب |
| a kurz | a 短音 |
|
| ا | اب | باب | با | Bald | بالد |
| i lang | i 長音 |
|
| یّ | یّب | بیّب | بیّ | Mieten | میّبن |
| i kurz | i 短音 |
|
| ی | یب | بیب | بی | mit | میت |
| u lang & kurz | u 長及短音 |
|
| وُ | وُن | بوُن | بوُ | Buch | بوُخ |
| e leicht | e 輕音，如漢語“俄” |
|
| ه | wie 『e』in Bed, meinstens abgekürzt。多時省略不寫 | Waage | ۋاّگه |
| e lang | e 長音，如英語 may |
| ې |
| Leben |
|
| e kurz | e 短音，如英語bed |
|
| ه | ئهب | بهب | به | Fett | فهت |
| o lang | o 長音 |
|
| وّ | وّب | بوّب | بوّ | Lob | لوّب |
| o kurz | o 短音 |
|
| و | وب | بوب | بو | kotzen | کوتزن |
| ä |
|
|
| هّ | ئهّب | بهّب | بهّ | fähig | فهّیح |
| ö |
|
|
| ۆ |
|
|
| böse | بۆسه |
| ü |
|
|
| ۈ |
|
|
| Lüge |
|
| eu | 似英語boy |
|
| و
ۈ |
|
|
| Deutsch | د注ۆ؟چ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
注Amerkungen:
1.元音e（發“俄”者）和e短音不會混，前者多在詞尾，後者不然。
Vokal e wie in "Waage" und "Fett" werden nicht verwechselt, da der vorderer normalerweise nur am Ende eines Wortes steht.
2. 單元音開頭必寫ئ如同維語，如此則可不必用字母j 即可分出 i 和 yi 的區別。
Vokale ohne Anfangskonsonanten müssen wie auf Uigurisch nach einem ئ stehen, damit fällt die Notwendigkeit des Buchstabens "j" weg. So schreibt man "ach" und "ja" mit jeweils mit ئاخ und یا
輔音/Konsonanten
| Deutsche Buchstaben 德語字母 | Beschreibung 描述 | Uigurisches Buchstabe 維吾爾語字母 | Anfang字頭形 | Mitte字中形 | Ende字尾形 | Beispiel Deutsch德文例詞 | Uigurisches Deutsch維文書寫 |
| b |
| ب | بی | یبی | یب | Biblis | بیبلیس |
| c | einfach t+s | تس |
|
|
| Cirka | تسیرکا |
| d |
| د | دی | ئیدی | ئید | das | داس |
| f |
| ف | فی | ئیفی | ئیف | fallen | فالّن |
| g |
| گ | گی | ئیگی | ئیگ | gucken | گوُکن |
| h | siehe Anmerkung 3 | ه | هی | ئیهی | - | holz | هولز |
| j | siehe Anmerkung 2 |
| - | - | - |
|
|
| K & ck |
| ک | کی | ئیک | ئیکی | Kalk | کالک |
| l |
| ل | لی | ئیلی | ئیل | Lila | لیلا |
| m |
| م | می | ئیمی | ئیم | minimum | مینیموُم |
| n |
| ن | نی | ئینی | ئین | genannt | گهنانّت |
| p |
| پ | پی | ئیپی | ئیپ | Paprika | پاپریکا |
| qu | q+w | ق | قی | ئیقی | ئیق | quer | قۋهر |
| r |
| ر | ری | ئیری | ئیر | Rohr | روّر |
| s |
| س | سی | ئیسی | ئیس | Assassine | ئاسّاسّینه |
| t |
| ت | تی | ئیتی | ئیت | statt | ستاتّ |
| v | wie 『f』 | ف |
|
|
| vier | فیّر |
| w |
| ۋ | ۋی | ئیۋی | ئیۋ | was | ۋاس |
| x | einfach k+s | کس |
|
|
|
|
|
| y | wie 『j』 |
|
|
|
|
|
|
| z |
| ز | زی | ئیزی | ئیزی | Schwarz | شۋارز |
| sch | 濕 | ش |
|
|
| Schande | شانده |
| dsch | 知, d+sch | دش |
|
|
| Dschungel | دشوُڭهل |
| tsch | 吃 | چ |
|
|
| Deutsch |
|
| Russich ж | 日 | ج |
|
|
| Orange | ئورانج |
| pf | einfach p+f | پف |
|
|
| Pferd | پفهرد |
| i,e,ü,ä,ö+ ch |
| ح |
|
|
| Ich | ئیح |
| a,o,u+ch |
| خ |
|
|
| Bauch | باوُخ |
| ig in 『lustig』 | i+ ch | یح |
|
|
| lustig | لوُستیح |
| er | er | ئهر |
|
|
| Arbeiter | ئاربایتهر |
| en als Endung von Verben | n | ن |
|
|
| machen | ماخن |
| dt in Stadt | d+t | دت |
|
|
| Stadt | ستادت |
| tion | t+i+o+n | تیون |
|
|
| Monition | مونیبیون |
| sion | s+i+o+n | سیون |
|
|
| Emission | ئهمیسّیون |
| ng |
| ڭ |
|
|
| Achtung | ئاختوُڭ |
| ß | ss | سّ |
|
|
| dass | داسّ |
注：Anmerkungen:
3. 字母h及e極易混淆，而依維語法則則不會：例表：
Das Buchstabe H und E werden anscheinend leicht verwechselt, aber nach der Regeln in der Uigurischen Sprache erkennt man ganz leicht der Unterscheid:
| Deutscher Buchstabe | Uigurisches Buchstabe 維吾爾語字母 | Anfang字頭形 | Mitte字中形 | Ende字尾形 | Alleine非連寫形 |
| h | ه | هاوُس | گههالت | - | - |
|
| Haus | Gehalt | KEIN | KEIN |
|
|
|
|
|
|
| e wie 『Bade』 | ه | - | گهماخت | هالّه | باده |
|
| KEIN | Gemacht | Halle | Bade |
|
|
|
|
|
|
| ه | ئهمّا | فهتّ | - | دهپّ |
| e wie 『Fett』 |
| Emma | Fett | KEIN | Depp |
| h | 字尾和元音後的h皆寫成雙元音，加雙音號 ّ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| e wie 『Bade』 | 輕音e 不在詞頭出現，不與詞頭的短音e混淆 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| e wie 『Fett』 | 短音e不單獨在詞尾出現，不與輕音e混淆；非連寫體中亦然，見詞中的ئه 可知發短音，見詞尾的 ئه可知發輕音 |
|
|
|
|
|
|
h: h nach Vokal und am Ende eines Wortes als Zeichen für einen langen Vokal wird durch Doppelvokal ersetzt.
E wie "Bade" : e wird nie am Anfang eines Wortes leicht ausgesprochen, daher ein "e" am Anfang ist immer ein "e" wie in "Emma".
E wie "Fett": e wird nie am Ende eines Wortes als kurzes "e" ausgesprochen, daher ein "e" am Ende ist immer ein "e" wie in "Bade".
Wenn alleine geschrieben, wird ein "e" am Ende eines Wortes nur wie "Bade", in der Mitte eines Wortes nur wie " Depp" ausgesprochen.
例文Beispiel:
Ich weiß nicht was soll es bedeuten, dass ich so traurig bin.
ئیحۋاسّییحتۋاسسولّئهسبهد؟؟بنداسّئیحسوبراوُریحبین
